Uchwała Nr XLII/348/05

Rady Miejskiej w Pyrzycach

z dnia 27 października 2005r.

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Ochrony Zdrowia, Promocji

i Profilaktyki na lata 2005 – 2010

Na podstawie art.18 ust.2 pkt.15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz.1591, z 2002r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz.558, Nr 113, poz.984, Nr 153, poz.1271, Nr 214, poz.1806, z 2003r. Nr 80, poz.717, Nr 162, poz.1568, z 2004r. Nr 102, poz.1055, Nr 116, poz.1203, Nr 167, poz.1759), w związku z art.7 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2004r. Nr 210, poz.2135, z 2005r. Nr 94, poz.788, Nr 132, poz.1110, Nr 138, poz.1154, Nr 157, poz.1314) i art.17 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r. Nr 64, poz.593, Nr 99, poz.1001, Nr 273, poz.2703 z 2005r, Nr 64, poz.365, Nr 94, poz.788, Nr 179, poz.1487) uchwala się, co następuje:

§ 1.Przyjmuje się „Gminny Program Ochrony Zdrowia, Promocji i Profilaktyki na lata 2005 - 2010” stanowiący załącznik do uchwały.

§ 2.Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Pyrzyc.

§ 3.Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Przewodniczący Rady

Artur Marcinkiewicz

Załącznik do Uchwały Nr XLII/348/05

Rady Miejskiej w Pyrzycach

z dnia 27 października 2005r.

GMINNY PROGRAM OCHRONY ZDROWIA,

PROMOCJI I PROFILAKTYKI

na lata 2005 - 2010

„ZDROWIE TO STAN PEŁNEGO FIZYCZNEGO,

PSYCHICZNEGO I SPOŁECZNEGO

DOBREGO SAMOPOCZUCIA (DOBROSTANU) ,

A NIE TYLKO BRAK CHOROBY LUB KALECTWA”

Światowa Organizacja Zdrowia

Pyrzyce, październik 2005

Ustawa z dnia 9 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w art. 7 nakłada na gminę obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym spraw z zakresu ochrony zdrowia jako zadania własne.

Zagrożenia zdrowotne w dużej mierze wynikają z wadliwego stylu życia (mała aktywność fizyczna, nieprawidłowe żywienie, palenie papierosów, nadmierne spożycie alkoholu), czynników społecznych (zubożenie części ludności) i fizycznych (głównie zanieczyszczenie środowiska), brak wystarczającej bazy obiektów sportowych.

Promocja zdrowia to proces umożliwiający ludziom kontrolę nad własnym zdrowiem oraz jego poprawę. Celem tego procesu jest wyposażenie jednostek i grup w taki poziom wiedzy i umiejętności oraz w takie możliwości działania, aby mogły nie tylko reagować właściwie w sytuacjach zagrożenia zdrowia, ale także na co dzień realizować normy wynikające z przyjęcia prozdrowotnego stylu życia.

Edukacja zdrowotna stanowi podstawowy element promocji zdrowia i ma prowadzić do zapoznania się z celami działań na rzecz zdrowia pozytywnego oraz zapobiegania chorobom poprzez wpływ na zachowania osobnicze, postawy i wykazanie korzyści płynących z zachowania zdrowia. Polega nie tylko na przekazywaniu wiedzy, lecz także na uczestniczeniu we współdziałaniu , dwukierunkowym porozumiewaniu się oraz na podkreśleniu znaczenia czynników społecznych, ekonomicznych, fizycznych i politycznych, których podstawą jest dokonywanie wolnego wyboru. Edukacja zdrowotna ma dostarczyć informacji i wiedzy na temat zdrowia, wzmacniać działania na rzecz zdrowia, przekonywać oraz zapewniać wpływ na tworzenie zdrowotnej polityki społecznej.

Profilaktyka oznacza odpowiednie działanie, które ma na celu zapobieganie pojawieniu się i/ lub rozwojowi danego zjawiska w konkretnej społeczności; profilaktyka może również polegać na promowaniu alternatywnych zjawisk w stosunku do tych, które usiłuje wyrugować.

I – rzędowa /I stopnia/ - zapobieganie ukierunkowane na całą społeczność i badające ewentualne przyczyny zjawiska, by osłabić ryzyko jego powstania.

II – rzędowa /II stopnia/ - zapobieganie ukierunkowane na określoną społeczność, wysoce zagrożoną, tzn. na grupy wysokiego ryzyka.

III – rzędowa / III stopnia/ - zapobieganie ukierunkowane na jednostki, które zostały już dotknięte uzależnieniem/ chorobą, pokonały ją i nie chcą ponownie cierpieć z jej powodu (często identyfikowane z leczeniem i rehabilitacją).

I. Ogólna charakterystyka gminy.

Powierzchnia gminy wynosi 205 km², z czego 39 km² przypada na miasto.

Gmina administracyjnie podzielona jest na 21 sołectw: Brzesko, Brzezin, Czernice, Giżyn, Krzemlin, Letnin, Mechowo, Mielęcin, Młyny, Nowielin, Nieborowo, Obromino, Okunica, Pstrowice, Pyrzyce, Rzepnowo, Ryszewo, Ryszewko, Stróżewo, Turze i Żabów. Głównym ośrodkiem gminy jest miasto Pyrzyce, położone w centralnej części gminy.

Struktura sieci osadniczej gminy Pyrzyce / stan na 30.09.2005r./

Obszar gminy zamieszkuje 19.990 osób, z czego w mieście mieszka 12.911 osób. Ludność wiejską stanowi 7.079 osób. W grupie wiekowej 21-60 lat przeważają mężczyźni, natomiast w grupie wiekowej 61-75 lat przeważają kobiety.

Liczba mieszkańców z uwzględnieniem wieku i płci. (Dane na 01.01 2005r.)

Kształtowanie się liczby mieszkańców gminy w przeciągu ostatnich ośmiu lat przedstawia poniższa tabela.

II. Środowisko przyrodnicze.

Pod względem przyrodniczym Gmina Pyrzyce jest niezwykle ciekawa, o zróżnicowanej budowie geologicznej i rzeźbie powierzchni. Dla krajobrazu pyrzyckiego charakterystyczne są przede wszystkim wzniesienia morenowe, które nadają tym terenom atrakcyjnego pod względem turystycznym wyglądu, a same wzniesienia są naturalnymi punktami widokowymi, z których roztacza się widok m.in. na Jezioro Miedwie. Do najwyższych wzniesień należy Brzeska Góra (88 m n.p.m.), Lipia Góra (83 m n.p.m.), Brodogóry (48 m n.p.m.) oraz Brzezinka (43 m n.p.m.).

Pyrzyckie gleby należące w przeważającej części do drugiej klasy bonitacji, uznawane są za jedne z najżyźniejszych w Polsce – są to tzw. pyrzyckie czarne ziemie. Jakość gleb oraz stosunki wodne decydują o bogatej roślinności terenu gminy. Flora liczy ok. 420 gat. roślin – są to głównie gatunki leśne i zaroślowe, ale także pochodzenia antropogenicznego, czyli przeniesione na te tereny przez człowieka.

Na terenie gminy znajduje się kilka ciekawych parków podworskich w miejscowościach Mielęcin, Krzemlin, Pstrowice, Mechowo, Letnin (przekształcony w boisko szkolne), Żabów, Ryszewko, Nowielin oraz 3 parki na terenie Pyrzyc – Park Ottona (ujęty w rejestrze zabytków), Park Miejski przy ul. Górnej oraz Park Miejski przy ul. Mickiewicza.

Gmina Pyrzyce posiada na swoim terenie jeden rezerwat przyrody o nazwie „Brodogóry” zlokalizowany w okolicy wsi Czernice. Rezerwat ten ma zadanie chronić roślinność stepową – ciepłolubną. Przed gmachem Urzędu Miejskiego w Pyrzycach pomnik przyrody nieożywionej – głaz narzutowy.

III. Ochrona środowiska.

Władze miasta i gminy Pyrzyce dążą w swoich działaniach do osiągnięcia jak najlepszych wyników w zakresie maksymalnej ochrony środowiska naturalnego. W ubiegłych latach poczynione zostały liczne inwestycje w celu ochrony wód, ziemi i powietrza. Została wybudowana oczyszczalnia biologiczno - mechaniczna typu „BIOOXYBLOK” oraz pierwsza w Polsce ciepłownia geotermalna. Ciepłownia ta przyczyniła się do likwidacji 68 kotłowni opalanych paliwem stałym, co spowodowało całkowitą redukcję emisji siarki oraz częściowo innych związków, w tym także pyłów powodujących choroby dróg układu oddechowego.

IV. Szkolnictwo :

Na terenie gminy funkcjonują następujące placówki oświatowe:

- 4 przedszkola samorządowe

- 6 szkół podstawowych

- 1gimnazjum

- 1 placówka wychowawczo – opiekuńcza wraz ze szkołą specjalną

- 2 szkoły ponadgimnazjalne,

- 1 ośrodek rehiblitacyjno-edukacyjno-wychowawczy.

V. Sytuacja zdrowotna mieszkańców gminy Pyrzyce.

1.Zasoby służby zdrowia.

1.1.Świadczeniodawcą w zakresie Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Gminie Pyrzyce jest Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej ESKULAP, który zatrudnia:

-10 lekarzy, w tym 5 internistów, 3 pediatrów, 1 lekarza ze specjalizacją z medycyny pracy oraz 1 jednego lekarza z zakresu radiologii,

-8 pielęgniarek środowiskowych,

-6 pielęgniarek praktyki,

-2 pielęgniarki położne,

-2 rejestratorki.

Z dniem 1 stycznia 2003 roku w siedzibie NZOZ utworzony został stacjonarny punkt opieki całodobowej, przez co dostępność do lekarzy POZ jest ciągła, stacjonarna i wyjazdowa.

1.2.W stanach zagrożenia życia, urazach, wypadkach, zatruciach itp. nagłych zachorowaniach pomocy pacjentom udzielają lekarze Pogotowia Ratunkowego. Pogotowie Ratunkowe obejmuje swoim działaniem teren Powiatu Pyrzyckiego i teren ten stanowi rejon operacyjny zespołów ratunkowych. Zespół Ratunkowy prowadzi wszelkie działania ratownicze i reanimacyjne dzięki wyposażeniu jakim dysponuje w dwóch środkach transportu.

W Filii Pogotowia Ratunkowego w Pyrzycach zatrudnionych jest:

- 1 kierownik filii,

-1 koordynator medyczny,

-10 ratowników medycznych,

-5 pielęgniarek,

-5 kierowców karetek,

-14 lekarzy.

1.3.Pacjenci mogą korzystać z dwóch laboratoriów analitycznych w Pyrzycach.

1.4.Opiekę zdrowotną stacjonarną wykonuje:

1.4.1Szpital Powiatowy w Pyrzycach, w strukturze którego wyodrębnia się lecznictwo zamknięte z następującymi oddziałami:

-Oddział Chorób Wewnętrznych – 55 łóżek, 7 lekarzy,

-Oddział Zabiegowy, w skład którego wchodzi Chirurgia Ogólna i Chirurgia Urazowo-Ortopedyczna – 40 łóżek, 7 lekarzy,

-Oddział Położniczo-Ginekologiczny – 20 łóżek, 4 lekarzy,

-Pododdział Noworodków – 10 łóżek, 3 lekarzy,

-Oddział Intensywnej Terapii – 3 łóżka, 3 lekarzy,

-Blok Operacyjny,

-Szkoła Rodzenia,

-Izba Przyjęć,

oraz lecznictwo otwarte:

-Poradnia Chirurgiczna Ogólna,

-Poradnia Chirurgii Urazowo – Ortopedycznej,

-Poradnia Ginekologiczno – Położnicza,

-Poradnia Preluksacyjna,

-Poradnia Urologiczna,

-Poradnia Endoskopowa,

-Poradnia Medycyny Pracy,

-Pracownia RTG i EKG,

-Poradnia Rehabilitacyjna.

1.5.Profilaktyczną opiekę zdrowotną nad dziećmi i młodzieżą w środowisku nauczania i wychowania realizuje na bazie szkolnych gabinetów profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej jeden podmiot NZOZ „Medycyna Szkolna” zatrudniający 6 pielęgniarek, które sprawują opiekę nad 2 611 uczniami w tym w placówkach przedszkolnych – 91, w szkołach podstawowych – 1676, w gimnazjum – 844.

1.6. Lecznictwo specjalistyczne:

1.6.1.Specjalistyczny Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Multimed”, w strukturze którego funkcjonują Poradnie:

a)Chirurgia Ogólna,

b)Chirurgia Urazowo-Ortopedyczna,

c)Preluksacyjna.

1.6.2.Poradnia Dermatologiczna NZOZ „For-Dent”.

1.6.3.Poradnia Endokrynologicza NZOZ „Smol-Med”.

1.6.4.Dwie Poradnie Ginekologiczno-Położnicze – NZOZ J. Turkiewicz oraz

NZOZ.

1.6.5.Poradnia Neurologiczna NZOZ P.H.Lickendorf.

1.6.6.Dwie Poradnie Okulistyczne – Indywidualna Praktyka Lekarska – M.

Lizak-Nitsch oraz M. Borkowska.

1.6.7.Poradnia Otolaryngologiczna NZOZ A. Hajduła.

1.6.8.Poradnia Reumatologiczna NZOZ G. Ciebień-Głodek.

1.7. Gabinety Stomatologiczne – 9.

2. Stan zdrowia mieszkańców.

2.1. W roku 2004 lekarze POZ u 4 940 osób stwierdzili schorzenia:

- gruźlica – 17,

- nowotwory – 168,

- choroby tarczycy – 357,

- cukrzyca – 596,

- niedokrwistość – 178,

- choroby obwodowego układu nerwowego – 138,

- choroby układu krążenia łącznie – 2774,

- przewlekła choroba reumatyczna – 69,

- choroba nadciśnieniowa – 1 672,

- niedokrwienna choroba serca – 969,

- przebyte zawały serca – 102.

2.2. W 2004 roku Gmina Pyrzyce uczestniczyła w Ogólnopolskim Programie Prewencji Choroby Wieńcowej POLSCREEN. Wyniki badań przedstawia załącznik nr 5.

Badania wskazują, że znaczny odsetek naszych mieszkańców cierpi na nadciśnienie tętnicze, które skutkuje rozwojem takich powikłań jak:

- przerost mięśnia lewej komory serca,

- przyspieszenie rozwoju zmian miażdżycowych w naczyniach,

- upośledzenie funkcji nerek,

- udar mózgu.

2.3. Pielęgniarki „Medycyny Szkolnej” podczas bieżącej pracy dokonały diagnozy sytuacji uczniów i zidentyfikowały następujące problemy:

A/Szkolne.

Liczba uczniów z problemami szkolnymi ogółem – 370,

w tym:

- z trudnościami w nauce – 213,

- drugorocznych – 46,

- wskazujących reakcje nerwicowe – 97,

- mających trudności w przystosowaniu się do warunków szkolnych – 19.

B/ Zdrowotne.

Liczba uczniów z problemami zdrowotnymi – 1220,

w tym:

- nadwaga i otyłość – 101,

- niedobór masy ciała – 62,

- niedobór wzrostu – 35,

- upośledzenie umysłowe – 6,

- wady wzroku – 290,

- wady słuchu – 14,

- wady wymowy – 82,

- alergie – 211,

- astma – 25,

- wady serca, choroby układu krążenia – 19,

- choroby tarczycy – 8,

- cukrzyca – 1,

- choroby układu moczowo-płciowego – 28

- trwałe uszkodzenie narządu ruchu – 783,

- w tym zaburzenia statyki ciała 781,

- inne choroby wymagające opieki czynnej – 28,

- liczba wypadków – 13,

- urazy i nagłe zachorowania – 1014.

2.5. Wskaźniki zapadalności i zachorowalności na choroby zakaźne

VI. Główne cele zdrowotne Programu:

1. Zwiększenie skuteczności edukacji zdrowotnej społeczeństwa.

2.Zwiększenie aktywności fizycznej ludności od urodzenia do późnej starości. Stwarzanie warunków umożliwiających osobom „Trzeciego Wieku” aktywność edukacyjną i fizyczną.

3.Poprawa sposobu żywienia ludności i jakości zdrowotnej żywności.

4.Profilaktyka uzależnień – przeciwdziałanie używaniu substancji psychoaktywnych (tytoń, alkohol i narkotyki ) i ograniczenie związanych z tym szkód zdrowotnych.

5.Promocja zdrowia psychicznego oraz zapobieganie występowaniu zaburzeń psychicznych od urodzenia do późnej starości.

6.Usprawnienie wczesnej diagnostyki i czynnej opieki nad osobami z ryzykiem rozwoju niedokrwiennej choroby serca.

7.Zapobieganie, usprawnienie wczesnej diagnostyki i zwiększenie efektywności leczenia nowotworów.

8.Zwiększenie skuteczności zapobiegania chorobom zakaźnym.

9.Intensyfikacja profilaktyki próchnicy zębów i chorób przyzębia u dzieci, młodzieży oraz kobiet ciężarnych.

10.Zapobieganie skutkom chorób cywilizacyjnych – dotyczy chorób nie wymienionych powyżej.

11.Stworzenie warunków umożliwiających osobom niepełnosprawnym włączenie się lub całkowity powrót do czynnego życia.

12.Zmniejszenie narażenia ludności na czynniki szkodliwe w środowisku życia, pracy i nauki oraz ich skutków zdrowotnych oraz poprawa stanu sanitarnego.

13. Zmniejszenie liczby i skutków wypadków szczególnie drogowych.

14.Zwiększenie sprawności i skuteczności pomocy doraźnej w nagłym zagrożeniu życia.

15.Zwiększenie dostępności do podstawowej opieki zdrowotnej i usprawnienie tej opieki.

VII. Uzasadnienie wyboru celów:

1.Aktywność fizyczna jest niezbędna dla prawidłowego rozwoju, oraz zdrowia fizycznego, psychicznego i społecznego ludzi w każdym wieku. Zapobiega występowaniu zaburzeń i chorób układu ruchu, otyłości, zmniejsza ryzyko rozwoju chorób na tle miażdżycy.

2.Nieprawidłowe żywienie oraz nieprawidłowa pod względem jakości żywność wpływają na szybszy rozwój wielu chorób. Spośród nich należy wymienić między innymi miażdżycę, cukrzycę, osteoporozę a także niektóre postacie nowotworów.

3.Dokładna liczba osób uzależnionych od środków psychoaktywnych jest trudna do oszacowania. Głęboko niepokojącym zjawiskiem jest wzrost spożycia substancji psychoaktywnych przez coraz młodsze osoby. Ponieważ na całym świecie efektywność leczenia osób uzależnionych jest mała, a ryzyko występowania poważnych szkód zdrowotnych wzrasta należy prowadzić programy profilaktyczne.

4.Zanieczyszczenie otaczającego nas środowiska powoduje wzrost występowania poważnych problemów zdrowotnych, wśród których najważniejszymi są: zaburzenia czynności gruczołów dokrewnych, niedobory immunologiczne i przewlekłe choroby układu oddechowego, pokarmowego oraz niektóre postacie nowotworów.

5.Choroba niedokrwienna mięśnia sercowego, późna wykrywalność nowotworów złośliwych oraz choroby zakaźne lokują nasz kraj na odległych pozycjach w Europie. Nie omijają te problemy naszej Gminy, co powoduje konieczność wdrożenia w tym zakresie programów promocji zdrowia.

6.Próchnica jest chorobą obejmującą w naszym kraju całą populację. Zaliczana jest do grupy chorób społecznych, których przyczyną są wadliwe zachowania zdrowotne. W ostatnich latach oprócz próchnicy, stwierdzono znaczne pogorszenie się stanu przyzębia dzieci i młodzieży. Te niekorzystne zmiany są wynikiem planowej opieki stomatologicznej nad dziećmi i młodzieżą. Próchnicy zębów jak i chorobom przyzębia można w znacznym stopniu zapobiegać.

VIII. Zadania do realizacji.

Cel 1 - Zwiększenie skuteczności edukacji zdrowotnej społeczeństwa.

Zadanie 1.

Ciągła edukacja pacjentów leczonych w oddziałach poradniach POZ, specjalistycznych i innych, polegająca na szerzeniu profilaktyki i promowaniu zachowań prozdrowotnych – praca ciągła.

Zadanie 2.

a)Kontynuacja programów wszechstronnej edukacji zdrowotnej w przedszkolach, szkołach – praca ciągła.

b)Nasilenie w środkach masowego przekazu edukacji w zakresie zdrowego stylu życia – na bieżąco:

-z naciskiem na kontrolę własnego zdrowia,

-wskazywanie sposobów zmiany stylu życia,

-radzenie sobie z głównymi przyczynami zagrożenia zdrowia.

Zadanie 3.

a)Organizacja konkursów dla uczniów pn. „Jak dobrze być zdrowym”, „Zachowaj trzeźwy umysł”, „Od wczesnej młodości przygotowuję się do jesieni swego życia” – edycja konkursów raz w roku.

b)Zajęcia dla uczniów w ramach Treningu Zastępowania Agresji w Szkole – w ramach lekcji wychowawczych

c)Akcja „Bezpieczne Wakacje” – realizacja w szkołach, corocznie.

d)Edukacja w zakresie życia w rodzinie – w ramach lekcji biologii.

Zadanie 4.

a)Organizacja akcji informacyjnych w ramach Dni Walki z Rakiem – edycja wiosenna i jesienna.

b)Prowadzenie prelekcji i pogadanek dla młodzieży w szkołach na temat profilaktyki nowotworów w uzgodnieniu z pedagogami – w ramach lekcji biologii, z udziałem pielęgniarki.

Cel 2 – Zwiększenie aktywności fizycznej ludności od urodzenie do późnej starości. Stwarzanie warunków umożliwiających osobom „Trzeciego Wieku” aktywności edukacyjnej i fizycznej.

Zadanie 1.